Hướng dẫn xử lý hình sự đối với hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao và buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá nhập lậu theo công văn số 01/TANDTC-PC
1. Dao có tính sát thương cao được xác định là vũ khí quân dụng
Theo điểm d khoản 2 và khoản 6 Điều 2 của Luật Quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 thì dao sắc, dao nhọn thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật là vũ khí quân dụng.
Danh mục các loại dao có tính sát thương cao đã được quy định cụ thể tại Phụ lục 05 Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ công an tạo căn cứ pháp lý rõ ràng để xem xét trách nhiệm hình sự đối với các hành vi liên quan đến việc sử dụng, tàng trữ hoặc mua bán dao là vũ khí quân dụng.
2. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi sử dụng dao có tính sát thương cao xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác
Từ ngày 1/1/2025, người thực hiện hành vi phạm tội sử dụng dao có tính sát thương cao xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Trường hợp gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác dưới 11% và không có tình tiết định tội khác quy định tại khoản 1 Điều 134 BLHS thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự (Điều 304 BLHS) nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác quy định tại khoản 1 Điều 134 của BLHS.
Trường hợp người thực hiện hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác từ 11% trở lên thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về 2 tội: Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự (Điều 304 BLHS); và Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của ngừi khác (Điều 134 BLHS), nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Đáng lưu ý trong trường hợp này, hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao không được xác định là tình tiết dùng vũ khí để định khung hình phạt theo điểm đ khoản 2, điểm c và d khoản 3, điểm d và đ khoản 4, điểm b khoản 5 Điều 134 BLHS.
3. Hành vi chuẩn bị dao có tính sát thương cao nhằm gây thương tích, tổn hại sức khỏe của người khác
Không chỉ hành vi sử dụng, người có hành vi chuẩn bị dao có tính sát thương cao nhằm mục đích gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo đó, nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm mà không truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác quy định tại khoản 6 Điều 134 BLHS thì người thực hiện hành vi sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự quy đinh tại điều 304 BLHS.
4. Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người có hành vi buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu
Bên cạnh các hành vi liên quan đến dao có tính sát thương cao, Công văn hướng dẫn số 01/TANDTC-PC của Tòa án nhân dân tối cao cũng quy định rõ trách nhiệm đối với hành vi buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu. Theo đó:
- Người có hành vi buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm quy định tại Điều 190; hoặc
- Tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm quy định tại Điều 191 BLHS, nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Công văn hướng dẫn số 01/TANDTC-PC hướng dẫn xử lý hình sự đối với hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao và buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu đã làm rõ nhiều vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự. Các quy định này góp phần bảo đảm việc xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm. Nếu bạn hoặc doanh nghiệp đang gặp vướng mắc pháp lý, vui lòng liên hệ Luật Hồng Bách để được luật sư tư vấn và hỗ trợ kịp thời.